İçeriğe geç

Askeri Lise nedir?

Share
Askeri Lise, temel olarak Silahlı Kuvvetlerin omurgasını teşkil edecek, yaşam boyu askerlik sürecinde dimdik durabilecek yeterlikte personeli yetiştirmek üzere kurulan, Harp Okullarına öğrenci yetiştiren kurumlardır.
Üç farklı tipi vardır. 1. Rus ve Türk tarzı : Genel olarak ilköğretim sonrası öğrenci alıp, askeri disiplin içerisinde eğitip, Harp Okullarına doğrudan öğrenci yetiştirir. Okulları devletindir. Okulu bitirince direk Harp Okuluna gitme hakları vardır. Ama mecburi değildir. Asya ve pasifik ülkelerinde uygulanır Türkiye dahil.
2. Amerikan Tarzı : Okullar özeldir. Askeri disiplin içerisinde öğrenciler yetiştirilir ama Harp Okullarına doğrudan gidemezler. Hatta Harp Okuluna gitme hakları da yoktur, mecburiyetleri de. Harp Okulunun sınavlarına yeniden girmek zorunluluğu ve sınav yeterliliğine sahip olma mecburiyeti vardır. Genellikle Amerika dauygulanır.
3. Avrupa Tarzı : Artık uygulanmasa da, en eskisi ve Askeri Lise kavramının belki de çıkış noktasıdır. Birlikler kendi subaylarını kendileri yetiştirirler. Kendileri sınav yapar, eğitirler. Kendi okulları vardır birliklerin. Buralardan mezun olabilenler subay olarak nasbedilir. Eğitim süresi oldukça uzundur. Aynı zamanda birliklerle eğitim ve manevralara öğrenciler de katılırlar. 19.yüzyıla kadar bu düzende devam etmişlerdir.
İlk akademik eğitim yapan Askeri Liselerin kuruluşu: Askeri Liselerin ilk çıkışı, Harp okullarıyla beraberdir. İlk kurulan okullar, Türkiye’de dahil, harp okulu olarak kurulmuştur. Eğitim yaklaşık 11 yıl sürmektedir. Yani ilköğretim okulu sonrası başlanmaktadır bu okullara. İlk defa 1802 yılında Amerika’da kurulmuştur. Uzun yıllar bu şekilde devam etmiş ve 1860’lardan sonra Askeri Liseler ayrılmaya başlamıştır. Kısa süre sonra da ABD kapitalizminin etkisiyle özelleşmiştir.
Türkiye’de ise ilk defa 1834 yılında kurulan Harp Okulu, Askeri Lise eğitimini de kendi içinde vererek başlanmıştır. 1834 yılında okula giren öğrenciler 1845 yılında mezun olabilmişlerdir. Ve 1846 yılında Askeri İdadi düzenine geçilmiş, Harp Okulu ayrılmıştır. Bunun sebebi, eğitim sisteminin yetersiz olması dolayısıyla, öğrenci ihtiyacının temin edilememesidir. Ordu ihtiyaç duyduğu personeli, ihtiyaç duyduğu özelliklerde kendi yetiştirerek temin yoluna gitmiştir. Hemen ardından da Askeri Rüştiye açılmıştır.
Dünyada askeri okul sistemini en iyi ve detaylı düzenleyen Türkler olmuştur. Bir taraftan, küçük yaşan itibaren eğitip yetiştirerek, yaşam boyu asker olabilecek yeterlikte personel yetiştirmiş, diğer taraftan, bu düzeyde yetişen personellerin sağlam, bozulmaz ve kırılmaz yapıları sayesinde, ordunun omurgasını güçlü tutabilmiştir. Yaşam boyu askerlik, hem geçmişten gelen geleneklerine uygundur hem de Peygamber Ocağı dediğimiz yapının sağlam durabilmesini temin etmektedir. Kurtuluş savaşının kazanılmasında bu durumun büyük etkisi vardır aslında. Çünkü askerlikten başka bir şey bilmeyen insanlar, işgal sonrasında ellerinde silah, teçhizat, asker, düzen, vs. olmamasına rağmen, hemen yapılanmaya, organizasyona, savaşa, mücadeleye başlayabilmişlerdir.
Askeri Liselerin Önemi : Askeri Liseler ve hatta Askeri Ortaokullar, bir ordunun, stratejik ve konjonktürel yapılanmasında kilit rol oynarlar. Makro düzeyde gelecek planlaması yapılabilmesi için bu okullara yine ihtiyaç vardır. Bir ordunun, geleneklerden gelen ve geleceğe aksedecek olan yüzü ve sesidir Askeri Liseler. Çünkü bir insanın gerçek yapısı, karakteri, tarzı ancak ve ancak 12-18 yaşları arasında şekillendirilebilir. 20 yaşından sonra bir insanın fikir ve düşüncelerini değiştiremezsiniz. Yaşam tarzını ve karakterini şekillendiremezsiniz.
Askeri Liseler bir ordunun 30 yıl sonrasının resmidir… Başarılı bir devre yetiştirebilmişseniz, 30 yıl sonra ordunuz başarılı olacaktır…
Diğer taraftan, Osmanlı döneminde bu Askeri okullar dünyanın en iyi yapılanmasına sahip olmuştur. Mesela, Askeri Doktor olacaksanız, Askeri Tıbbiyeye, Askeri Mühendis olacaksanız Mühendishane’ye gideceksiniz. Bu sistem, her alanda uzman derecesinde kişilerin daha çocuk yaşlardan itibaren yetiştirilmesine olanak vermiştir. Nitekim günümüzde de yakın zamana kadar bu okullar büyük oranda ayakta kalmışlardır.
Ülkemiz, Osmanlı döneminde kurulan çağdaş Harp Okulu ile ilk olmasa da ve her ne kadar mecburiyetten dolayı olsa da, gerçek anlamda Askeri Lise düzenine ilk geçen ülkedir. Batılı ülkeler, öğrenci sıkıntısı yaşayıncaya kadar bu sisteme geçme ihtiyacı duymadılar. Sıkıntı yaşadıkları anda da ellerinde bizim Askeri Lise sistemimizi buldular ve uyguladılar. Bu anlamda Kuleli Askeri Lisesi dünyada ilk olma özelliğini taşımaktadır.
İlginçtir ki, belli dönemlerde hep Askeri Liselerin kapatılması meselesi gündeme gelmektedir. Özellikle de binasına yönelik saldırılar olmaktadır.
İşgal yıllarında ingilizler binasına el koymuşlardır. 1920
Cumhuriyetin ilanından sonra Maltepe Askeri Lisesi de kurulmasına rağmen 1930’lu yıllarda kapatılmış ama hemen bir yıl sonra tekrar açılmıştır.!!!
İkinci dünya savaşında hastane ve boğaz nakliye komutanlığı olmuştur.
Savaş sonrasında (1947) yeniden binalarına kavuşan Kuleli ve Maltepe Askeri Liseleri 1950 yılında yine saldırıya maruz kalmış ve Maltepe Askeri Lisesi kapatılmıştır.
Kuleli Askeri Lisesi, açılmış, kapanmış, yeni, eski tüm Askeri Liselerin sembolüdür. Bununla beraber Kuleli Askeri Lisesi bir gelenektir. Ordu geleneğidir. Toplumlar geleneklerine sahip çıktıkları sürece, geleneklerini yaşattıkları sürece ayakta kalırlar. Bu bir ihtiyaç meselesi değildir. Ordunun, ülkenin Askeri liselere ihtiyacı kalmayabilir. Ama, bir okul açılmış ve uzun yıllar ordusuna ve milletine hizmet etmişse, sırf bunun hatırına yaşatılmalıdır. Çünkü bu gelenekler, semboller toplumların, milletlerin yaşayan değerleridir. Değerlerine sahip olamayan, yaşatamayan toplumlar, dağılıp yok olmaya, köle olmaya mahkumdur.
Dünyada askeri lise olan ülkeler
Nijerya
Hindistan
Bangladeş
Pakistan (Askeri Kız Lisesi)
İngiltere (Oxford Military College-1876)
Meksika
Kanada
Sırbistan
İtalya
Gürcistan
Rusya
Sovyet Bloku ülkelerinin çoğu
ABD (hemen her eyalette var) Katolik Askeri Lise bile var Bunlar Özel Askeri Lisedir. Yani paralı. İnsanlar öğrencilerini sırf statü atlayabilmek için bu okullara gönderiyor. Burslu olanların yanısıra parasıyla okuyanlar da var. Okul bitince üniversiteye veya sınavları kazanabilirlerse askeri akademiye gidebiliyorlar. En önemlisi bu okullarda okumak inanılmaz bir prestij. Bu okullardan mezun olanlar, devlet kademelerinde ve orduda yüksek makamlara ulaşabiliyorlar. Ve hatta bu okullarda okumayanlar yükselemiyor denebilir.
15 Haziran 2012
Share
Tarih:Eğitim

Tek Yorum

  1. Harpkopat abi Harpkopat abi

    Askeri lise en önemli bir kurumdur

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir